Δεδομένου του ειδικού βάρους της Κίνας ως ανερχόμενη γεωπολιτική και οικονομική δύναμη στη διεθνή σκηνή, το ΕΛΙΑΜΕΠ διοργάνωσε διμερή συνάντηση στρατηγικού διαλόγου με το κινεζικό Eρευνητικό ινστιτούτο  Shanghai Institute for International Studies (SIIS) με θέμα «Σχέσεις Κίνας-Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Διαβάστε τη συνέντευξη με τον Καθηγητή Ye Jiang, Διευθυντή Ευρωπαϊκών Σπουδών του Ινστιτούτου.

ΕΛΙΑΜΕΠ: Ο Οικονομικός και Εμπορικός Διάλογος Κίνας – ΕΕ είναι μια σημαντική πλατφόρμα που στοχεύει στην προώθηση και ανάπτυξη της οικονομικής συνεργασίας. Παρόμοιοι μηχανισμοί υπάρχουν μεταξύ Κίνας – ΗΠΑ & Κίνας – Ιαπωνίας. Δεδομένου του γεγονότος ότι η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Κίνας, πιστεύετε ότι ο μηχανισμός Κίνας – ΕΕ θα πρέπει να ενισχυθεί ώστε να συμπεριλάβει και θέματα κοινωνικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα;

Καθ. Ye Jiang: Πράγματι, η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Κίνας και αντίστοιχα η Κίνα είναι ο τρίτος εμπορικός εταίρος για την ΕΕ. Αυτό αποδεικνύει ότι οι διμερείς μας σχέσεις στηρίζονται σε πολύ υγιείς μηχανισμούς. Από την άλλη, πρέπει να προωθούμε και το διάλογο όταν η πολιτική συγκυρία δεν είναι ευνοϊκή κάποιες φορές. Πρέπει να ενισχύσουμε τις σχέσεις Κίνας – ΕΕ, με τον ίδιο τρόπο που ενισχύθηκαν και οι σχέσεις Κίνας – Ελλάδας. Από το 2006, οι σχέσεις Κίνας – ΕΕ έχουν ψυχρανθεί σε σχέση με το παρελθόν, ενώ οι σχέσεις Κίνας – Ελλάδας πηγαίνουν πολύ καλά τόσο σε οικονομικό, όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Πρέπει να ενισχύσουμε κι άλλο τον οικονομικό διάλογο. Τα θέματα της κλιματικής αλλαγής και του περιβάλλοντος είναι πολύ σημαντικά και για τις δυο πλευρές. Ακόμα και όταν μιλάμε για εμπορικές συναλλαγές, γνωρίζουμε ότι με τη συνεργασία, και μέσα από την εταιρική κοινωνική ευθύνη, θα πρέπει να εμποδίσουμε τις κλιματικές αλλαγές και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. Οπότε είναι κάτι που το θεωρούμε σημαντικό.

ΕΛΙΑΜΕΠ: Λέγεται ότι, στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, οι Ευρωπαϊκές οικονομίες νιώθουν ολοένα και περισσότερο τον «παράγοντα Κίνα»: Υψηλά ποσοστά ανεργίας σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες, εξαχρειωμένες βιομηχανίες τριτογενούς τομέα στις Μεσογειακές χώρες, και σχετική έλλειψη ανταγωνιστικότητας στα «νέα» Κεντροευρωπαϊκά κράτη μέλη, με αποτέλεσμα φωνές ανησυχίας και προστατευτισμού να ακούγονται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή ήπειρο. Πως θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τέτοιες ανησυχίες;

Καθ. Ye Jiang: Πρώτον, θα πρέπει να αγωνιστούμε ενάντια στον προστατευτισμό και να βρούμε μια έξοδο αντιμετωπίζοντας την χρηματοοικονομική κρίση σε όλο τον κόσμο. Αν η κάθε χώρα προσπαθεί να προστατευτεί και ακολουθεί μια πολιτική εσωστρέφειας απέναντι στους γείτονες της, τότε οι επιπτώσεις θα είναι πολύ σοβαρές σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Κίνα προσπαθεί να προωθεί το ελεύθερο εμπόριο και πραγματικά δεν πιστεύουμε ότι μια πολιτική προστατευτισμού μπορεί να βοηθήσει μακροπρόθεσμα, ακόμα και αν έχει κάποια προσωρινά οφέλη. Για παράδειγμα, την περίοδο 1929-1939 που ακολουθήθηκε μια τέτοια πολιτική από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν απετράπει. Τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά στην σημερινή συγκυρία. Ειδικότερα, η Κίνα και η ΕΕ είναι συμπληρωματικοί στρατηγικοί εταίροι. Ως τέτοιοι εταίροι, πρέπει να ανοίξουμε τις αγορές και να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες με ανοικτό μυαλό. Ο υγιής ανταγωνισμός είναι σημαντικός και για τις δυο πλευρές.  Από την άλλη έχουμε ένα τεράστιο αποθεματικό σε ξένο νόμισμα και προσπαθούμε να προωθήσουμε στρατηγικές υποτιμήσεις για να μπορούμε να επενδύουμε σε χώρες όπως η Γερμανία, η Βρετανία κλπ. Η Κίνα και η ΕΕ είναι συμπληρωματικές οικονομικά και χρειάζονται η μία την άλλη, π.χ. η ΕΕ είναι και ο μεγαλύτερος τεχνολογικός προμηθευτής της Κίνας. Εμείς μπορούμε να βάλουμε το εργατικό μας δυναμικό και εσείς την τεχνολογία. Το ίδιο ισχύει και για τη σχέση Ελλάδας – Κίνας. Με την συνεργασία και όχι με τον προστατευτισμό γινόμαστε εξωστρεφείς. Η Κίνα ακολουθεί αυτή την πολιτική εδώ και τριάντα χρόνια. Όπως εμείς επωφελούμαστε από αυτή την πολιτική, έτσι μπορούν να επωφεληθούν και οι Ευρωπαϊκές χώρες, με το άνοιγμα τους στον κόσμο και την κινεζική αγορά.

ΕΛΙΑΜΕΠ: Λέγεται συχνά ότι οι υπάρχοντες πολιτικοί και οικονομικοί θεσμοί δεν είναι αποτελεσματικοί σε μια εποχή όπου οι μη δυτικές δυνάμεις αναδύονται ταχύτατα στο περιφερειακό και παγκόσμιο περιβάλλον. Διαβλέπετε μια άμεση ανάγκη μεταρρύθμισης των θεσμών αυτών και σε ποια κατεύθυνση;

Καθ. Ye Jiang: Καταρχήν, οι ΗΠΑ είναι ακόμα πολύ δυνατές. Παρά την προσπάθεια αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης, οι υπάρχοντες θεσμοί δεν επαρκούν για τις καινούριες προκλήσεις. Οι αναδυόμενες δυνάμεις, όπως και η ΕΕ θα πρέπει να έχουν περισσότερη φωνή στο διεθνές οικονομικό σύστημα. Απαιτείται πολλή δουλειά, γιατί αυτό δεν μπορεί να αλλάξει σε μια μέρα. Από τη μια οι ΗΠΑ πρέπει να ακούν την ΕΕ, την Κίνα αλλά και χώρες όπως την Βραζιλία, την Ινδία και τη Νότια Αφρική. Από την άλλη αυτές οι χώρες, θα πρέπει να είναι περισσότερο υπομονετικές, γιατί ο μηχανισμός δεν μπορεί να αλλάξει ολοκληρωτικά. Αυτός είναι ένας καλός τρόπος αντιμετώπισης της κρίσης.

ΕΛΙΑΜΕΠ: Η Ελλάδα και η Κίνα είναι χώρες με αρχαία πολιτισμική παράδοση αλλά πολύ διαφορετικές σε μέγεθος, επιρροή, προτεραιότητες στην εξωτερική πολιτική, πολιτικό σύστημα, πολιτισμό κλπ. Τι κοινές αξίες και συμφέροντα μοιράζονται οι δυο χώρες; Ποιοι είναι οι πιθανότεροι τομείς συνεργασίας;

Καθ. Ye Jiang: Ο κοινός τόπος μεταξύ Κίνας και Ελλάδας είναι ο αρχαίος και παραδοσιακός πολιτισμός. Και οι δυο εκτιμάμε και σεβόμαστε τους πολιτισμούς μας αλλά και τους πολιτισμούς των άλλων. Και οι δυο στηριζόμαστε σε κοινές αξίες όπως η ειρήνη, η ανάπτυξη και οι συνεργασία και πρέπει να συνεργαζόμαστε για την επίτευξη αυτών των στόχων. Ταυτόχρονα, όμως είμαστε και διαφορετικοί, όμως οι κοινοί τόποι υπερισχύουν. Σ’ ένα κόσμο με πολιτισμικές διαφορές, πρέπει να καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλο γιατί έχουμε μακρά ιστορία, υπομονή και να μπορούμε να συνεργαζόμαστε. Μπορεί να έχουμε διαφορετικές απόψεις σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατίας, αλλά και οι δυο χώρες θέλουν να οδηγήσουν τους πολίτες τους στην ευημερία. Χρησιμοποιούμε διαφορετικούς τρόπους για να προστατέψουμε αυτή την ευημερία, αλλά στηριζόμαστε στις αξίες που ανέφερα παραπάνω και στη μακρά ιστορία. Επιπλέον, συνεργαζόμαστε πολύ καλά σε οικονομικό επίπεδο. Το 2004 διοργανώσατε επιτυχώς τους Ολυμπιακούς Αγώνες και το 2008 τους διοργανώσαμε εμείς επιτυχώς μαθαίνοντας πολλά από εσάς. Οι Πρόεδροι των χωρών μας επισκεφθήκαν την Ελλάδα και την Κίνα αντίστοιχα, ενισχύοντας τις σχέσεις μας. Μέσα από την ειρήνη, την ανάπτυξη και τη συνεργασία πραγματικά ερχόμαστε πιο κοντά.